Chó, mèo và người Hàn: Đất nước cứ ba hộ thì một hộ sống cùng thú cưng

Đi bộ quanh Seoul một tiếng là bạn sẽ nhận ra: xe đẩy cho chó nhiều hơn xe đẩy em bé. Đó không phải cảm giác — đó là số liệu.

Rốt cuộc có bao nhiêu con vật sống cùng người Hàn?

Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Nông thôn đã phỏng vấn trực tiếp 3,000 hộ trên cả nước cho khảo sát 2025 và phát hiện 29.2% hiện sống cùng thú cưng — mức cao nhất kể từ khi khảo sát bắt đầu. Đây chính là thời điểm cụm từ quen thuộc “cứ bốn hộ thì một” chính thức trở thành “cứ ba hộ thì một”.

Đào sâu vào số liệu thì độ lệch giữa các loài rất rõ. Trong các hộ nuôi thú cưng, 80.5% nuôi chó, 14.4% nuôi mèo và 4.1% nuôi cá. Nhưng tính theo đầu con thì mèo dày hơn: hộ nuôi chó trung bình có 1.11 con chó, còn hộ nuôi mèo trung bình 1.27 con — nghĩa là người nuôi mèo thường nuôi nhiều hơn một.

Vì sao chó Hàn Quốc lại nhỏ đến vậy?

Bắt gặp một con chó giống lớn ở Seoul là chuyện hiếm. Lý do rất đơn giản: phần lớn hộ gia đình đô thị Hàn Quốc sống trong căn hộ, và nội quy chung cư — cộng với than phiền tiếng ồn từ hàng xóm — đẩy lựa chọn giống về phía nhỏ gọn. Kết quả là triều đại của thứ mà người Hàn gọi là Molpupo — bộ ba thần thánh Maltese, Poodle và Pomeranian.

🐶 Những giống chó phổ biến nhất Hàn Quốc

Bốn trong năm giống dẫn đầu đều dưới 10 kg. Thực tế này định hình cả một ngành: đồ dùng, quần áo và dịch vụ chăm sóc thú cưng ở Hàn Quốc mặc định thiết kế theo chuẩn chó nhỏ. Đó cũng là lý do du khách mang theo chó cỡ trung đến lớn thường vất vả tìm đồ vừa hoặc nơi chịu tiếp nhận.

Đất nước nơi xe đẩy cho chó bán chạy hơn xe đẩy em bé

Nếu phải gói văn hóa thú cưng Hàn Quốc vào một khung hình duy nhất, thì đây. Trên sàn thương mại điện tử Gmarket, gaemocha (xe đẩy cho chó) chiếm 33% tổng doanh số xe đẩy năm 2021 và 36% năm 2022 — rồi vọt lên 57% năm 2023, lần đầu vượt xe đẩy em bé (43%). Wall Street Journal đăng lại con số này, và câu chuyện lan khắp truyền thông quốc tế.

Sự dịch chuyển này có tên gọi hẳn hoi: pet-fam-jok (thú cưng + gia đình), những người coi con vật của mình là thành viên gia đình trọn vẹn. Tâm thế đó hiện ra trong chi tiêu. Khảo sát 2025 của KB Financial cho thấy mức hài lòng khi nuôi thú cưng đạt 76%, tăng 8.7 điểm phần trăm chỉ trong một năm, và nhận thức về chi phí trọn đời — nhận nuôi, chăm sóc, chữa bệnh, tang lễ — cũng tăng theo. Thị trường, ước khoảng 4 nghìn tỷ won năm 2023, được dự báo chạm mốc 6 nghìn tỷ won vào 2027.

Ngôn từ đã đổi trước tiên

Sự chuyển mình của Hàn Quốc hiện ra trong ngôn ngữ trước khi xuất hiện ở bất cứ đâu khác. Suốt thập niên 1990, thuật ngữ chuẩn là aewandongmul (愛玩動物) — nghĩa đen là “con vật để yêu và chơi cùng”. Qua thập niên 2000, từ này nhường chỗ cho bandongmul (伴侶動物), nghĩa là “con vật đồng hành, người bạn đời”. Ngày nay, văn bản chính phủ và luật pháp chỉ dùng từ sau. Dùng từ cũ bây giờ nghe lỗi thời hoặc vô ý tứ.

Chuyện thịt chó ra sao rồi?

Đây là câu hỏi người nước ngoài hay đặt ra nhất về văn hóa thú cưng Hàn Quốc, và câu trả lời không hề mập mờ: từ 2027, nó là bất hợp pháp.

Ngày 9/1/2024, Quốc hội thông qua Đạo luật đặc biệt về chấm dứt tiêu thụ thịt chó với 208 phiếu thuận và không một phiếu chống. Ba năm sau khi công bố — tức năm 2027 — việc nuôi, giết mổ, phân phối và bán chó làm thực phẩm sẽ bị cấm hoàn toàn. Người vi phạm đối mặt với tối đa ba năm tù hoặc phạt tới 30 triệu won. Trang trại, lò mổ và cơ sở phân phối mới bị cấm ngay từ khi luật có hiệu lực, và chính phủ hiện đang tài trợ các chương trình chuyển đổi nghề cho những người rời ngành.

Tuy nhiên, thứ đi trước cả luật là thay đổi thế hệ. Việc ăn thịt chó đã suy giảm suốt nhiều thập niên, và với người Hàn ở độ tuổi hai mươi, ba mươi, đó là tập quán gần như đã biến mất. Ở một đất nước mà hơn 15 triệu người đang sống cùng thú cưng, đạo luật này không phải nguyên nhân của thay đổi mà là điểm kết của nó.

Mặt tối phía sau những con số

Không phải thống kê nào cũng lấp lánh. Năm 2024, 106,824 con vật bị bỏ rơi trên khắp Hàn Quốc — 77,304 chó (72.4%) và 27,826 mèo (26.0%). Đó là năm giảm thứ năm liên tiếp, đưa con số hằng năm về gần mốc 100,000 lần đầu sau một thập niên. Nhưng điều xảy ra với những con vật vào hệ thống trại cứu hộ thì vẫn khiến người ta lặng đi.

📉 Kết cục của các con vật vào trại cứu hộ (số liệu 2025)

Cả tỷ lệ nhận nuôi lẫn tỷ lệ an tử đều cải thiện so với năm trước, nhưng khoảng 43% số con vật vào trại vẫn kết thúc cuộc đời ngay trong đó. Ngân sách cho 273 trung tâm bảo vệ động vật của cả nước tăng lên mỗi năm, và một tính mùa vụ buồn bã cứ lặp lại: số báo cáo bỏ rơi tăng vọt ngay sau các kỳ nghỉ lớn, khi sự mới mẻ của một con vật được tặng làm quà đã nhạt đi. Chính vấn đề này góp phần đẩy tỷ lệ nhận nuôi chó lai lên tới 15%.

Có thể khám phá Seoul cùng thú cưng không?

Có thể. Nhưng quy định thì rất cụ thể.

Với một du khách, nền văn hóa này lộ ra qua những chi tiết nhỏ, chẳng có gì đặc biệt. Một chiếc xe đẩy cho chó đậu bên ô cửa quán cà phê. Bánh thưởng thú cưng trên kệ cửa hàng tiện lợi. Một lối đi riêng cho chó len lỏi trong khu chung cư. Nhưng chính cái vẻ bình thường ấy mới nói lên tất cả: ở Hàn Quốc hôm nay, thú cưng không còn là chuyện lạ. Chúng là mặc định.